Energia geotermalna
Słowo cieplic oznacza tryskające z wnętrza Ziemi źródło cieplnej wody. Źródła takie znane były już w dawnych wiekach. Wykorzystywano je nawet jako miejsca kultu religijnego, ale najczęściej w lecznictwie. Energia spod Ziemi uważana jest za niekonwencjonalną energię przyszłości. Naukowcy pracują nad efektywnym zużytkowaniem energii geotermalnej, czyli ciepła pochodzącego z wnętrza naszej planety, a wydobywającego się na powierzchnię w postaci gejzerów oraz gorących źródeł. Odbiór energii cieplnej z wód geotermalnych odbywa się poprzez eksploatację gorącej wody ze studni głębinowej, schładzanie jej na wymiennikach ciepła i ponowne zatłoczenie przez drugi otwór studzienny do tej samej warstwy, z której została pobrana. Wody geotermalne są czystymi ekologicznie i odnawialnymi nośnikami ciepła, które można wykorzystywać w:
- ciepłownictwie
- balneologii
- rekreacji.
Zaletą ciepłowni geotermalnych jest:
- niski koszt eksploatacji
- wyeliminowanie lub znaczne ograniczenie emisji zanieczyszczeń do atmosfery
- wykorzystanie czystego ekologicznie i odnawialnego źródła energii
- niezależność od wzrostu cen konwencjonalnych nośników energii
Na świecie znajduje się już ok. 150 zakładów przetwarzających energię cieplna z wnętrza Ziemi, przede wszystkim w Islandii, we Włoszech, w Nowej Zelandii oraz w Stanach Zjednoczonych. Polskie zasoby wód geotermalnych pochodzą z głębokości około 2-3,5 km i mają temperaturę pozwalającą na ich wykorzystanie w energetyce, ale nie tylko do ogrzewania mieszkań czy szklarni ogrodniczych. Mamy w kilku regionach kraju udokumentowane źródła gorących wód podziemnych. Najbardziej znane są m.in. na Podhalu, a z otworu wiertniczego Zakopane G-1 zasilany jest basen kąpielowy na Antałówce. Znane są także odwierty i ujęcia gorącej wody do celów gospodarczych Bańska G-1, czy Biały Dunajec PAN-1, z których wydobywa się woda o temperaturze do 720 C. Wiadomo, Ze gorące wody podziemne znajdują się pod Chochołowe i Poroninem, ale nie zostały jeszcze zagospodarowane. Bardziej niecierpliwi widzą już oczami duszy instalacje doprowadzające gorącą wodę spod ziemi do mieszkań w osiedlach Nowego Targu, Szaflar czy Białego Dunajca , już liczą zyski z taniego źródła energii (energii czystej). Poszukiwania trwają, nadzieje nie maleją. Wiadomość zarazem, że najbardziej wydajne źródła gorących wód odkryto w Polsce na Niżu Polskim. Wody te występują na głębokości 1-3 km i wywodzą się z warstw geologicznych sprzed prawie 200 milionów lat. Wiele wód jednak nie nadaje się do użytku, gdyż stopień ich mineralizacji i procent zawartości soli jest zabójczy dla instalacji , przez które musiałyby te wody płynąc o użytkowników . Znacznie utrudnia korzystanie z gorących wód podziemnych odkładanie się tzw. Argonitu, czyli kamienia.
W warstwach dolnej jury udokumentowano w kilku regionach Polski występowanie gorących wód, są to m.in. Obszary między Poznaniem , Gorzowem a Środą Wielkopolską . Znajdują się tu wody o temperaturze do 420 C. Podobne zasoby znaleziono w południowej części województwa stołecznego (byłego) warszawskiego, gdzie są wody o temperaturze 380 C, a także w okolicach Ciechocinka i koło Grudziąca, gdzie stwierdzono występowanie wód o temperaturze 37-440 C. W ostatnich latach w Niecce Łódzkiej odkryto na głębokości 2100m zasoby wód gorących o temperaturze 60-700 C. Wypływają one na powierzchnię pod ciśnieniem artezyjskim z wydajnością ponad 80m3 na godzinę. Najbogatsze stwierdzili poszukiwacze z Państwowego Instytutu Geologicznego w Warszawie w rejonie Ujeniowa . Miejscowość której początki sięgają XII w., położona nad Wartą stała się znana również dzięki nowoczesnej instalacji ? pierwszej w Polsce eksperymentalnej sieci cyrkulacyjnego systemu geotermalnego.
Eksperymentalny system geotermalny składa się z dwóch otworów, z których wydobywa się gorąca woda pod naturalnym ciśnieniem, a trzeci otwór służy do jej zawrócenia po pracy na powierzchni ponownie do złoża po to, by się tam ogrzał. System nazwany cyrkulacyjnym oznacza zamknięty obieg wody, która zawraca się pod ziemią za pomocą silników elektrycznych dużej mocy. Cyrkulacja wody zapewnia ekologiczne warunki wykorzystania podziemnego bogactwa, nie powoduje zanieczyszczenia zasobów wód podziemnych bezpowrotnie. Pozwala na wykorzystanie niekonwencjonalnej energii, nie zanieczyszcza wód powierzchniowych zasolonymi wodami spod ziemi. System tez zbudowany został przez specjalistów z Państwowego Instytutu Geologicznego oraz Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, również przy pomocy firm, które do niedawna zajmowały się wyszukiwaniem i eksplautacją zbóż ropy naftowej i gazu ziemnego na Podkarpaciu.